عصر طلایی پزشکی هسته ای با توسعه درمان های ترانوستیک آغاز شده است

به گزارش خبرنگار مهر، یک فعال حوزه تولید رادیوداروها در آیین اختتامیه بیست وششمین کنگره بین المللی پزشکی هسته ای ایران در تبریز، با اشاره به روندهای جدید این حوزه اظهار کرد: پزشکی هسته ای در جهان وارد دوره ای شده که ترانوستیک و استفاده همزمان از ظرفیت های تشخیصی و درمانی رادیوداروها، نقش پررنگی در آن دارد.

وی افزود: در سال های اخیر تلاش های گسترده ای برای توسعه و بومی سازی درمان های ترانوستیک در کشور انجام شده و برخی از رادیوداروهای هدفمند در اختیار بیماران ایرانی قرار گرفته است.

وی با اشاره به رادیوداروهایی مانند گالیوم-68 و لوتتیوم-177 مبتنی بر PSMA و DOTATATE گفت: در این مسیر، ترکیب تصویربرداری و درمان به تحقق رویکرد «آنچه می بینیم، درمان می کنیم» کمک کرده است.

حرکت به سمت درمان های هدفمند آلفازا

این فعال حوزه تولید رادیودارو ادامه داد: یکی از مسیرهای مهم آینده پزشکی هسته ای، توسعه درمان های هدفمند آلفازا است؛ حوزه ای که تولید ایزوتوپ های آلفازا و رادیوداروهای مرتبط با آن به دلیل پیچیدگی های فنی و هزینه های بالا، نیازمند زیرساخت و دانش تخصصی است.

وی گفت: رادیوداروی اکتینیوم-225 در ترکیب با PSMA و DOTATATE در مطالعات بالینی مورد استفاده قرار گرفته و این مطالعات با مشارکت دانشگاه های علوم پزشکی تهران، مشهد، شیراز و برخی دانشگاه های دیگر دنبال می شود.

وی افزود: توسعه این درمان ها نباید محدود به تهران باشد و باید ظرفیت دانشگاه های علوم پزشکی در استان های مختلف کشور نیز در این فرایند مورد استفاده قرار گیرد.

توسعه رادیوداروی سرب-212

وی همچنین از برنامه ریزی برای توسعه رادیوداروی مبتنی بر سرب-212 خبر داد و گفت: ایزوتوپ سرب-212 تولید شده و برنامه این است که رادیوداروی Pb-212-PSMA در آینده نزدیک در اختیار قرار گرفته و مطالعات بالینی آن آغاز شود.

وی با اشاره به روند توسعه فناوری های جدید در پزشکی هسته ای اظهار کرد: کشور در برخی حوزه ها در مرز دانش حرکت می کند و هدف این است که در توسعه فناوری های جدید صرفاً دنبال کننده دستاوردهای دیگر کشورها نباشیم.

فعال حوزه تولید رادیودارو، دوزیمتری شخصی سازی شده و هوش مصنوعی را از دیگر محورهای آینده پزشکی هسته ای عنوان کرد و گفت: پروژه هایی در این زمینه در حال پیگیری است تا میزان و نحوه دریافت دوز درمانی متناسب با ویژگی های هر بیمار تعیین شود.

وی ادامه داد: آینده پزشکی هسته ای به سمت انتخاب دقیق تر درمان حرکت می کند و در این مسیر باید به جای یک نسخه درمانی مشابه برای همه بیماران، ویژگی های فردی هر بیمار، نوع بیماری و شرایط درمانی او مورد توجه قرار گیرد.

تحریم ها و زنجیره تأمین رادیودارو

وی با اشاره به شرایط خاص تولید و تأمین رادیودارو در کشور اظهار کرد: توسعه این حوزه نیازمند یک اکوسیستم گسترده شامل متخصصان پزشکی هسته ای، داروسازان هسته ای، دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و سازمان انرژی اتمی است.

وی افزود: محدودیت های ناشی از تحریم و مشکلات زنجیره تأمین، فرایند تولید و دسترسی به برخی مواد و تجهیزات را دشوار می کند و تأمین پایدار رادیودارو نیازمند برنامه ریزی و همکاری میان بخش های مختلف است.

فعال حوزه تولید دارو توسعه زیرساخت ها را یکی از نیازهای اساسی آینده پزشکی هسته ای دانست و گفت: در اسناد و برنامه های ملی، توسعه شبکه تشخیص و درمان سرطان و ایجاد قطب های پزشکی هسته ای در مناطق مختلف کشور مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: ایجاد ظرفیت های تخصصی در استان های مختلف می تواند دسترسی بیماران به خدمات پیشرفته پزشکی هسته ای را افزایش دهد و از تمرکز امکانات در چند شهر جلوگیری کند.

پزشکی هسته ای نیازمند همکاری بین رشته ای است

وی همچنین بر ضرورت تقویت همکاری میان رشته های مختلف پزشکی تأکید کرد و گفت: توسعه پزشکی هسته ای بدون همکاری میان متخصصان این حوزه، متخصصان سرطان، جراحان، داروسازان هسته ای و سایر گروه های تخصصی امکان پذیر نیست.

تولیدکننده رادیودارو افزود: درمان های نوین رادیودارویی باید در قالب یک رویکرد چندرشته ای دنبال شود تا انتخاب بیمار، نوع رادیودارو، میزان دوز و روند درمان با مشارکت گروه های تخصصی مختلف انجام گیرد.

پزشکی هسته ای فراتر از درمان سرطان

وی با بیان اینکه کاربردهای پزشکی هسته ای به حوزه سرطان محدود نمی شود، اظهار کرد: در سال های آینده استفاده از این فناوری در حوزه هایی مانند بیماری های عصبی، قلبی، التهابی، بیماری های مفاصل و بررسی محیط تومور نیز گسترش خواهد یافت.

وی گفت: فناوری های PET و SPECT ظرفیت های گسترده ای برای تشخیص و پایش بیماری ها دارند و توسعه رادیوداروهای جدید می تواند دامنه کاربرد پزشکی هسته ای را افزایش دهد.

تولیدکننده رادیودارو تأکید کرد: مسیر آینده پزشکی هسته ای باید از درمان یکسان برای همه بیماران به سمت انتخاب داروی مناسب برای بیمار مناسب، در زمان مناسب و با دوز مناسب حرکت کند؛ رویکردی که می تواند زمینه ساز توسعه درمان های دقیق تر و شخصی سازی شده در کشور باشد.